Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 24 Eylül’de 11 yıl aradan sonra ABD’ye resmi ziyaret için ulaştı. Xinhua ajansının aktardığına göre Xi ve eşi Pıng Liyüen, Maryland eyaletindeki Andrews Hava Üssü’nde ABD Başkanı Donald Trump ve eşi Melania Trump tarafından karşılandı.
Xi, ülkeye varışında yayımladığı yazılı açıklamada, Çin ve ABD’nin “rakip değil, ortak” olması gerektiğini belirtti. Xi, “Çin halkının büyük dirilişi” ile “Amerika’yı yeniden büyük yapma” vizyonlarının birbirini tamamlayabileceğini vurguladı ve yapıcı bir stratejik istikrar ilişkisini güçlendirmek istediklerini söyledi.
Görüşmeler ve gündem
Habertürk’ün Xinhua’ya dayandırdığı habere göre Xi ile Trump’ın ikili görüşmeleri bugün Türkiye saatiyle 19.00’da başlayacak. Gündemde iki ülke arasındaki tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementlerinin ihracatı gibi ticari başlıklar var. Orta Doğu’daki savaş ve yapay zekâ güvenliği de ana konular arasında yer alacak.
Liderlerin, ekonomik ve ticari anlaşmazlıklarda daha önce varılan geçici uzlaşmaları sürdürerek ilişkilerde istikrarı korumaya odaklanması bekleniyor. Orta Doğu’daki çatışmaların Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki enerji taşımacılığına etkisi, küresel enerji güvenliği açısından dile getirilen bir endişe başlığı olarak öne çıkıyor. ABD’nin Rusya ve İran’a yönelik yaptırımlarını genişletmesi de görüşmelerin ekonomik boyutunu etkileyebilecek bir unsur olarak anılıyor.
Yapay zekâ güvenliğine ilişkin olarak iki ülkenin, risklere karşı bilgi paylaşımı ve olası tehditlere dair erken uyarıyı içeren bir “yapay zekâ diyaloğu” başlatmasının beklendiği ifade ediliyor. Kaynaklara göre ABD, yapay zekâda risklerin kontrolüne odaklanırken Çin, daha kapsamlı bir küresel yapay zekâ yönetişimi yaklaşımını savunuyor. Öte yandan bazı ABD’li yapay zekâ geliştiricileri, Çinli şirketlerin “damıtma” yöntemiyle kendi modellerinden veri çaldığını iddia ederek Washington’dan bunu engelleyecek adımlar talep ediyor.
Arka plan ve önceki adımlar
Haberde, tarafların daha önce ticari gerilimi geçici olarak azaltmaya dönük adımlar attığı hatırlatılıyor. Buna karşılıklı tarifelerin ertelenmesi, nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat kontrollerinin gevşetilmesi ve bazı ticari kısıtlamaların ötelenmesi dahil edildi. Trump’ın mayıs ayındaki Çin ziyaretinde, ticaret ve yatırım kurullarının kurulması, bazı ürünlerde tarife indirimlerinin görüşülmesi ve Çin’in ABD’den yolcu uçağı almasına ilişkin başlıklarda mutabakat sağlandığı belirtildi.
Xi’nin ABD’ye son ziyareti 2015’te gerçekleşmişti. 11 yılın ardından yapılan bu temasların, iki ülke arasındaki stratejik rekabetin yönetilmesi ve kriz alanlarında iletişimin sürdürülmesi açısından dikkatle izleneceği aktarılıyor.