Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 14 Eylül 2026’da yaptığı açıklamada, Ankara’nın Gölbaşı ilçesi Oyaca’daki Külhöyük kazılarında 66 milyon yıl önce Tetis Denizi kıyısında yaşamış bir Gastropoda (karındanbacaklı) fosilinin keşfedildiğini duyurdu. Bakanlığın açıklamasına göre, fosilin Orta Anadolu’yu da kapsayan Tetis Denizi’nin son evrelerine tarihlendiği düşünülüyor.
Ersoy, fosilin 5 bin yıllık Hatti ve Hitit kenti Külhöyük’te bulunduğunu, buluntunun binlerce yıl önce yerleşim sakinleri tarafından yerleşim alanına taşınmış olabileceğinin değerlendirildiğini belirtti. Bu olasılık, milyonlarca yıllık doğal bir oluşumun binlerce yıl sonraki bir arkeolojik yerleşime nasıl ulaştığına ilişkin yeni bir araştırma başlığı açıyor.
Kazılar, 2021’den bu yana Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsünde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi adına Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin başkanlığında yürütülüyor. Bakan Ersoy, “Külhöyük’ün geçmişini yeni bulgularla aydınlatmaya devam edeceğiz” ifadesini kullandı.
Alanın bilimsel bağlamı
TRT Haber’in aktardığına göre, Külhöyük’teki Gastropoda fosili, yaklaşık 250 milyon yıl önce oluşmaya başlayan Tetis Denizi’nin Orta Anadolu’daki son evrelerine işaret ediyor. Buluntunun bir deniz kıyısı ekosistemine ait olması, bölgenin jeolojik geçmişine dair somut bir iz sunuyor.
Aynı kazı alanında, kısa süre önce 4 bin yıllık bir Hitit kabında Sevgi Çiçeği’nin (Centaurea tchihatcheffii) bilinen en eski tohum kalıntıları bulunduğu duyurulmuştu. Yeni fosil keşfi, Külhöyük’te hem arkeolojik hem de doğal tarihe ilişkin çok katmanlı verilerin ortaya çıktığını gösteriyor.
Sonraki adımlar
Bakanlık açıklamasında, Külhöyük’teki çalışmaların sürdüğü ve alandan gelen yeni verilerle yerleşimin geçmişine dair anlayışın derinleştiği belirtildi. Fosilin yerleşime taşınmış olabileceğine ilişkin değerlendirme, kazı ekibinin ilerleyen incelemeleriyle netlik kazanacak. Şu aşamada fosilin taşınma biçimi ve zamanı konusunda kesin bilgi bulunmuyor.