Türkiye, işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail’in E1 planı çevresindeki yerleşim faaliyetlerini “tehlikeli bir tırmanış” olarak niteleyen ortak bir açıklamaya yedi ülkeyle birlikte imza attı. Anadolu Ajansı’nın haberine göre metin, yerleşim politikalarının uluslararası hukuka aykırılığına dikkat çekiyor ve iki devletli çözüm vurgusu yapıyor.
AA’nın aktardığına göre ortak açıklama, E1 planı çevresindeki yerleşim faaliyetlerini açıkça kınadı ve bu adımların sahadaki gerilimi artıracağı uyarısında bulundu. Metinde, uluslararası hukuk ilkeleri ve Birleşmiş Milletler kararlarına uyum çağrısı öne çıktı. İki devletli çözüme atıf yapılarak, kalıcı barış için müzakere edilmiş bir çözümün gerekliliği vurgulandı. Açıklamanın, yerleşimlerin yarattığı fiili durumun barış perspektifini aşındırdığı değerlendirmesine yer verdiği belirtildi.
Gelişmeyle eş zamanlı olarak Türkiye, İsrail Başbakanı Ofisi’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan ifadelerine tepki gösterdi. Anadolu Ajansı’nın bildirdiğine göre Ankara, söz konusu açıklamaları “siyasi popülizm” olarak niteledi ve reddetti. Türkiye, bu tür söylemlerin ilişkilerde gerilimi tırmandırdığı görüşünü dile getirdi; diplomatik nezaket ve uluslararası normlara uygunluğun önemini vurguladı.
AA haberlerinde, ortak kınama metninin E1 planı etrafındaki yerleşim faaliyetlerini “hukuka aykırı” ve “tehlikeli tırmanış” olarak çerçevelediği; Türkiye’nin de İsrail Başbakanı Ofisi’nin söylemine sert karşılık verdiği aktarılıyor. Bu iki başlık, son dönemde Ankara ile Tel Aviv arasındaki diplomatik gerilimin, uluslararası hukuk ve iki devletli çözüm ekseninde tartışıldığını gösteriyor.
Ortak açıklamanın ardından atılacak somut adımlara veya yeni bir diplomatik girişime ilişkin AA’nın aktardığı metinlerde ayrıntı yer almıyor. İsrail tarafının, söz konusu çok taraflı kınamaya ilişkin bir yanıt verip vermediği de bu aşamada bilinmiyor. Bununla birlikte metinlerde, sahadaki gerilimi artırabilecek tek taraflı adımlardan kaçınılması gerektiği mesajı öne çıkıyor.
Ankara’nın İsrail Başbakanı Ofisi’ne tepkisi, Türkiye’nin son dönemde sıklıkla vurguladığı iki sütuna dayanıyor: uluslararası hukuk çerçevesi ve iki devletli çözüm hedefi. AA’nın aktardığı açıklamalara göre Türkiye, kişisel düzeyde hedef alan beyanların yerine, somut uluslararası normlara dayalı bir diplomatik zemin talep ediyor. Ortak kınama metni de aynı hat üzerinde, yerleşim faaliyetlerinin durdurulması ve müzakere edilmiş bir çözüm için uygun şartların yaratılması çağrısını içeriyor.
AA kaynaklı bu iki gelişme, hem sahadaki adımların yarattığı risklere hem de söylem düzeyindeki gerilimin diplomasi kanallarını zorladığına işaret ediyor. Taraflardan yeni bir açıklama geldikçe ayrıntılar netleşecek.