TRT Haber’in AA kaynaklı haberine göre, Çin ve ABD, yapay zekâ alanında diyalog başlatma ve yapay zekâ bağlantılı kazalara karşı bir iletişim kanalı kurulması konusunda anlaştı. Mutabakat, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 23-25 Eylül’de ABD’ye yaptığı ziyaret sırasında ilan edildi. Taraflar, 8 maddelik bir mutabakat metni yayımladı ve diyalogun ilk turunun kasımda yapılacağını bildirdi.
Habere göre, yapay zekâ zirvenin ana başlıklarından biriydi. Zirve öncesinde New York’ta bir araya gelen iki ülkenin ekonomi heyetleri, yapay zekânın doğurabileceği risklere karşı bilgi paylaşımı ve olası tehditlere ilişkin erken uyarı içeren bir “yapay zekâ diyaloğu” başlatılması için fikir birliğine varıldığını duyurmuştu. ABD, yapay zekâ güvenliğine yönelik risklerin kontrolüne odaklanan bir yaklaşım benimserken; Çin, daha kapsamlı bir küresel yapay zekâ yönetimi çerçevesi savunuyor. Bu yaklaşım farkları, bugüne dek düzenli bir diyaloğun önünde engel olarak anılıyordu.
Mutabakat, bölgesel ve küresel güvenlik başlıklarına da temas etti. TRT Haber’in aktardığına göre, metinde İran’ı ilgilendiren iki madde yer aldı: Trump ve Şi, İran’ın nükleer silah geliştirmeme yükümlülüğünü yerine getirmesi gerektiğini ve uluslararası su yollarından hiçbir ülke veya kurumun geçiş ücreti almaması gerektiğini vurguladı. Orta Doğu’daki çatışmanın Hürmüz Boğazı’nda yarattığı kesintilerin küresel enerji ticaretine etkileri de görüşmelerin arka planında öne çıktı.
Taraflar, askeri kanallar arasında kriz iletişimini ve önleme mekanizmalarını güçlendirme konusunda da anlaştı. İki ülke orduları, Çin’de kayıp Amerikan askerlerinin kalıntılarının aranmasına ilişkin işbirliğini sürdürme taahhüdünü yineledi. Uyuşturucuyla mücadelede yürütülen ortak çalışmaların “verimli sonuçlar” verdiği değerlendirildi.
Liderlerin uluslararası takvimlere dair niyet beyanları da paylaşıldı. TRT Haber’in haberine göre, Trump kasımda Çin’in ev sahipliğinde yapılacak APEC Zirvesi’ne, Şi ise aralıkta ABD’nin ev sahipliğinde düzenlenecek G20 Zirvesi’ne katılma niyetini dile getirdi. Bu temasların, yapay zekâ diyaloğunun ilk turuyla aynı döneme denk gelmesi bekleniyor.
TRT Haber, söz konusu gelişmeleri 26 Eylül 2026’da duyurdu. Anlaşmanın ayrıntıları, 8 maddelik metnin uygulanmasına ve kasımda başlayacak yapay zekâ temaslarının seyrine göre netleşecek.