CNN Türk’ün aktardığına göre, Cumhurbaşkanı Genelgesi ile “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” Resmî Gazete’de yayımlandı. Plan, belediyecilikten trafik yönetimine, atık ve enerji kullanımından veri yönetimine uzanan geniş bir alanda akıllı şehir uygulamalarının yaygınlaştırılmasını öngörüyor. Genelgede, akıllı şehir dönüşümü, veri yönetimi ve yapay zekâ destekli karar alma mekanizmalarının entegrasyonuna öncelik verileceği belirtildi.
Eylem planı; uygulama, izleme ve ölçmeye odaklanan 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımından oluşuyor. İlk aşamada Türkiye genelindeki belediyelerin akıllı şehir dönüşümüne hazırlanması hedefleniyor. Bu kapsamda 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamı için akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak ve her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak.
Süreç 2027’de genişleyecek. CNN Türk, büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin daha dahil edileceğini; böylece toplam 268 belediyede coğrafi bilgi sistemi (CBS) tabanlı gelişim planlarının hazırlanacağını bildiriyor. Plan, şehir ölçeğinde veri temelli planlamayı yaygınlaştırmayı ve yerel yönetimlerin dijital kapasitesini artırmayı amaçlıyor.
Uygulamaların şehir yaşamına somut yansıması için takvim net. 2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulamasının sahada hayata geçirilmesi hedefleniyor. 2030’a gelindiğinde akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak. Sektörde 500 girişimci şirketin desteklenmesi ve sürecin hukuki altyapısını oluşturacak Akıllı Şehir Kanunu’nun yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Plan, afetlere hazırlığı da güçlendirmeyi öngörüyor. Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarının geliştirilmesiyle afetlere karşı hazırlığın artırılması hedefleniyor. TOKİ’nin kentsel dönüşüm ve yeni konut projeleri “akıllı bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirilecek; yeni yaşam alanlarında yeşil enerji kullanımı teşvik edilecek ve su ile enerji kayıpları sensörlerle anlık olarak izlenecek.
Enerji verimliliği için şehirlerde akıllı sokak aydınlatmaları devreye alınacak. Vatandaş katılımı da güçlendirilecek: Mahallelerdeki sorunlar mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere iletilebilecek. Böylece kent sakinlerinin karar alma süreçlerine daha doğrudan ve hızlı şekilde dahil edilmesi hedefleniyor.
CNN Türk’ün haberinde, strateji ve eylem planının odak başlıkları arasında dijital şehir yönetimi, hizmetlerin entegrasyonu ve yapay zekâ destekli karar alma altyapısı öne çıkıyor. Planın uygulama adımları, merkezi idare ile yerel yönetimlerin ortak çalışmasını ve ölçülebilir hedefler üzerinden ilerlemeyi esas alıyor.