ABD Başkanı Donald Trump, 12 Eylül’de İrlanda’nın başkenti Dublin’de yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan’daki stratejik Doğu-Batı petrol boru hattına yönelik saldırının sorumlusunun “büyük olasılıkla İran” olduğunu söyledi. Trump, İran’la süren savaşın “çok yakında” sona ereceğini, bununla birlikte petrol fiyatlarının sert şekilde düşeceğini ifade etti. (Kaynaklar: CNN Türk, Sözcü, Habertürk)

Habertürk’ün aktardığına göre Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğine ilişkin “Her şey gayet iyi bir şekilde yoluna girecek” dedi. Sözcü’nün Dublin’deki ortak basın toplantısından aktardığı ifadelerde ise Trump, Yemen’deki Husi güçlerinin “bizimle savaşmak istemediğini” söyledi; Suudi Arabistan’daki saldırıda “muhtemelen İran”ın sorumlu olduğunu yineledi.

Boru hattı ve piyasa etkisi

CNN Türk’ün haberine göre Suudi Arabistan, Irak’ta meydana gelen insansız hava aracı saldırısının ardından Doğu-Batı petrol boru hattını güvenlik gerekçesiyle geçici olarak kapattı. Bağdat ve Riyad, saldırının Irak’tan gerçekleştirildiğini belirtirken, bölgede İran destekli milislerin faaliyet gösterdiği biliniyor. Irak yönetimi saldırı sonrası cumartesi günü bir askeri komutanı görevden aldı.

Arap Yarımadası boyunca yaklaşık 1.200 kilometre uzanan hat, son aylarda günde 4 ila 5 milyon varil petrol taşıyordu. Gemi takip verilerine göre bu miktar, küresel arzın yaklaşık yüzde 4-5’ine karşılık geliyor. Hattın devre dışı kalması ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin savaş nedeniyle aksaması, arz endişelerini artırdı; fiyatlar yeniden varil başına 100 doların üzerine çıktı. (Kaynak: CNN Türk)

Bölgesel tablo

CNN Türk’ün aktardığına göre saldırı, İran’la ittifak halindeki Yemenli Husilerin Kızıldeniz’deki etkisini artırdığı bir dönemde gerçekleşti. Böylece Arap Yarımadası’nın hem doğusunda hem de batısında enerji taşımacılığına yönelik riskler yükselmiş oldu. Trump, Dublin’deki açıklamalarında sürecin “yakında çözüleceğini” ve savaşın bitişiyle petrol fiyatlarında düşüş beklediğini söyledi. Bu ifadeler, Suudi Enerji Bakanlığı’nın boru hattını “tedbir amacıyla” kapattığını duyurduğu günlerde geldi. (Kaynaklar: CNN Türk, Habertürk)

Trump’ın İran’a işaret eden değerlendirmeleri resmi bir soruşturma sonucuna dayandırılmadı; saldırıya ilişkin nihai bulgular kamuoyuyla paylaşılmış değil. Riyad ve Bağdat’ın kaynak ülke tespiti örtüşürken, saldırının faillerine dair bağımsız doğrulama bulunmuyor. Boru hattının yeniden devreye alınacağı tarihe ilişkin de resmi bir takvim açıklanmadı. (Kaynak: CNN Türk)