Sıfır Atık Hareketi’nin 9. yılı, 26 Eylül 2026’da “0’dan COP31’e Dünya İçin Hep Birlikte” temasıyla kutlanıyor. Habertürk’ün aktardığına göre hareket, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın koordinasyonunda 27 Eylül 2017’de başlatıldı. Bu yılki tema, Türkiye’nin Antalya’da düzenlenecek COP31’e ev sahipliği yapması dolayısıyla seçildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın paylaştığı verilere göre, projenin başlangıcından 2025 sonuna kadar 90 milyon ton atık geri kazanıldı ve ekonomiye 365 milyar TL katkı sağlandı. Bu miktarın 36,1 milyon tonu kâğıt-karton, 10,2 milyon tonu plastik, 3,5 milyon tonu cam, 9,6 milyon tonu metal, 30,6 milyon tonu ise organik ve diğer geri kazanılabilir atıklardan oluştu. 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı 2025’te yüzde 37,53’e yükseldi; oranın 2035’te yüzde 60’a, 2053’te yüzde 70’e çıkarılması hedefleniyor.
Habertürk’ün haberine göre COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Sıfır Atık ve metan azaltımı” başlığı kapsamında dünya genelinde atık üretimindeki artışın 2035’e kadar yarı yarıya azaltılmasının hedeflendiğini açıkladı. Sıfır Atık, COP31’in 10 öncelikli eylem başlığı arasında yer alıyor.
Bakanlığın verilerine göre bugüne kadar 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi kuruldu, 28 milyon kişiye eğitim verildi. Geri kazanım çalışmalarıyla 270 milyar kilovatsaat enerji, 2 trilyon litre su ve 60 milyar litre petrol tasarrufu sağlandı. Ayrıca 613 milyon ağacın kesilmesinin ve 180 milyon ton sera gazı salımının önlendiği bildirildi.
Türkiye’nin girişimiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2022’de 30 Mart’ı Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan etti. 2023’te ise Emine Erdoğan başkanlığında BM Sıfır Atık Danışma Kurulu kuruldu. Habertürk’ün aktardığına göre Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı’nı 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla kişi imzaladı; 50’den fazla lider eşi ile uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri ve yabancı bakanlar beyana destek verdi. Proje bugüne kadar 7 uluslararası ödül aldı.
2019’da başlatılan Sıfır Atık Mavi kapsamında 28 kıyı ilinde deniz çöplerinin toplanması ve farkındalık çalışmaları yürütülüyor. Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü toplandığı bilgisi paylaşıldı. Fethiye Körfezi’nde 8 Eylül’de başlatılan temizlik projesiyle üç yılda yaklaşık 16,3 milyon metreküp dip çamurunun çıkarılması planlanıyor. Deniz çayırlarını korumak amacıyla Muğla’nın Göcek bölgesindeki 17 koyda toplam 856 tekneye hizmet verebilecek mapa ve şamandıra sistemleri kuruldu.
COP31 hazırlıkları kapsamında Antalya’nın Aksu, Manavgat ve İbradı ilçelerinde üç mahallede Sıfır Atık Köyleri oluşturuluyor. Bu köylerde yeniden kullanım, geri dönüşüm ve organik atıkların değerlendirilmesine yönelik örnek uygulamaların hayata geçirileceği belirtiliyor.