İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ve belirlenen geçiş düzenlemelerine uymayan gemilerin taşıdığı yükün yüzde 20’sine el koymayı öngören maddeyi komisyondan geçirdi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Sözcüsü Hasan Kaşkavi, “Hürmüz Boğazı'nın Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Stratejik Eylem Planı” kapsamındaki 13, 14 ve 15. maddelerin 22 Eylül 2026’da komisyonda onaylandığını açıkladı. Bilgi, yarı resmi Tesnim Haber Ajansı üzerinden aktarıldı; haberi TRT Haber, AA kaynaklı olarak duyurdu.
Kaşkavi’ye göre 13. madde, Hürmüz Boğazı’nda oluşturulan geçiş düzenlemelerini ihlal eden gemilere iki tür yaptırım getiriyor: Taşınan yükün yüzde 20’sine el konulması ya da yüzde 20’lik yükün değeri kadar para cezası uygulanması. Sözcü, söz konusu cezanın ödenmemesi halinde gemilerin de alıkonulabileceğini belirtti.
Sözcü, 14. maddenin Hürmüz Boğazı’na ilişkin iki ülke arasında düzenlenecek belgelerin veya çok taraflı uluslararası anlaşmaların, İran Anayasası’nın 77, 125, 176 ve 57. maddeleri çerçevesinde olması gerektiğini hükme bağladığını söyledi. 15. madde ise düzenlemenin uygulanmasını takip etme görevini İran Genelkurmay Başkanlığı’na veriyor.
TRT Haber’in aktardığı metinde, İran Ceza Kanunu’nun 5. maddesinin A fıkrası da hatırlatılıyor. Bu hükme göre, İranlı olsun ya da olmasın, İran’ın iç ve dış güvenliğine, toprak bütünlüğüne veya bağımsızlığına karşı girişimde bulunan kişiler, eylemler İran egemenliği dışındaki alanlarda gerçekleşmiş olsa bile bazı suçlar bakımından İran yasalarına göre yargılanabiliyor.
Kaşkavi’nin açıklamaları, Hürmüz Boğazı’nda “geçiş düzenlemeleri” olarak tarif edilen kurallara uyulmasını sağlamak üzere hazırlanan Stratejik Eylem Planı’nın kritik hükümlerine ışık tutuyor. Komisyonda onaylanan maddelerin Meclis’in genel sürecindeki sonraki aşamalarına veya yürürlük tarihine ilişkin ayrıntı, aktarılan haberde yer almıyor. Ayrıca, hangi somut ihlallerin “geçiş düzenlemelerine uymama” kapsamında değerlendirileceğine dair bir liste veya uygulama yönergesi de paylaşılmış değil.
Haberde yer alan bilgilere göre, yeni çerçeve Hürmüz Boğazı’ndan geçen ve İran’ın belirlediği kurallara tabi olan deniz trafiğini doğrudan ilgilendiriyor. Uygulamanın sahada nasıl işleyeceği, para cezalarının tahsil usulleri ve el koyma süreçlerinin hangi idari/askeri birimlerce yürütüleceği hususlarında ise detay verilmedi.