Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle hazırlanan geçici dış ticaret verilerine göre ağustosta ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,1 artarak 23 milyar 467 milyon dolara, ithalat ise yüzde 10,5 artarak 28 milyar 706 milyon dolara yükseldi. İthalattaki artışın daha yüksek olması, dış ticaret açığını yüzde 22,3 büyüterek 5 milyar 239 milyon dolara taşıdı (Kaynak: Habertürk, TÜİK–Bakanlık verileri).
İhracatın ithalatı karşılama oranı aynı dönemde yüzde 83,5’ten yüzde 81,7’ye geriledi. Yılın ilk sekiz ayında ihracat yüzde 4 artışla 184 milyar 996 milyon dolar olurken, ithalat yüzde 5,3 artarak 250 milyar 790 milyon dolara çıktı. Böylece ocak–ağustos döneminde dış ticaret açığı, geçen yılın aynı dönemindeki 60 milyar 206 milyon dolardan 65 milyar 793 milyon dolara yükseldi; yıllık artış yüzde 9,3 oldu.
Enerji ve altın hariç denge
Ağustosta enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda da ithalat ihracattan daha hızlı arttı. Bu kapsamda ihracat yüzde 2,7 artışla 20 milyar 831 milyon dolar, ithalat yüzde 9,6 artışla 21 milyar 919 milyon dolar olarak kaydedildi. Enerji ve altın hariç dış ticaret açığı 1 milyar 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde dış ticaret hacmi yüzde 6,1 artarak 42 milyar 749 milyon dolara çıktı; karşılama oranı yüzde 95 oldu.
Ürün kompozisyonu ve mevsimsellik
Ağustosta ithalatın yüzde 70,7’sini ara malları oluştururken, sermaye mallarının payı yüzde 13,5, tüketim mallarının payı yüzde 15,5 olarak açıklandı. Ocak–ağustos döneminde ara mallarının ithalattaki payı yüzde 71,1, sermaye mallarının payı yüzde 14 ve tüketim mallarının payı yüzde 14,5 oldu. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ise ağustosta bir önceki aya kıyasla ihracat yüzde 0,6 artarken, ithalat yüzde 1,1 azaldı.
Ülkelere göre dağılım
Ağustos ayında Türkiye’nin en fazla ithalat yaptığı ülke 4 milyar 706 milyon dolarla Çin oldu. Çin’i 2 milyar 68 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 935 milyon dolarla Rusya, 1 milyar 872 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 374 milyon dolarla İtalya izledi. Bu beş ülke toplam ithalatın yüzde 41,7’sini oluşturdu.
İhracatta ilk sırada 1 milyar 760 milyon dolarla Almanya yer aldı. Almanya’yı 1 milyar 731 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 203 milyon dolarla Birleşik Krallık takip etti. Ağustosta toplam ihracatın yüzde 93,6’sını imalat sanayi ürünleri oluştururken, tarım, ormancılık ve balıkçılığın payı yüzde 3,2; madencilik ve taşocakçılığının payı yüzde 2,3 oldu. Ocak–ağustos döneminde imalat sanayinin ihracattaki payı yüzde 93,9 olarak kaydedildi.
Veriler, açıkta aylık ve kümülatif artışın temel nedeninin ithalatın ihracattan daha hızlı genişlemesi olduğunu gösteriyor. Kurumlar ayrıntıları ülke ve mal grubu bazında paylaşırken, mevsimsel düzeltilmiş serilerde ithalattaki aylık gerileme dikkat çekti.