Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, 23 Eylül’de BM 81. Genel Kurulu yüksek düzeyli katılım haftası marjında yapılan “İki Devletli Çözüm ve Gazze Kapsamlı Barış Planı” konulu toplantıda konuştu. TRT Haber’in aktardığına ve Sabah’ın haberine göre Guterres, iki devletli çözüme verilen desteğin artık somut karar ve eylemlerle desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Guterres, birçok ülkenin geçen yıl Filistin Devleti’ni tanıdığına işaret ederek, uluslararası hukuk, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları ve önceki anlaşmalar doğrultusunda, 1967 öncesi sınırlar temelinde iki devletli çözümün “kalıcı barış ve güvenliğe giden tek güvenilir yol” olduğunu belirtti. “Hedef açıktır: 1967 öncesi sınırlar temelinde, Kudüs’ün her iki devletin başkenti olduğu, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde yan yana yaşayan iki bağımsız, egemen ve demokratik devlet; İsrail ve Filistin.” ifadelerini kullandı. (Kaynak: TRT Haber, Sabah)
BM Genel Sekreteri, işgal altındaki Filistin topraklarında bağımsız, yaşayabilir ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasının koşullarının “sistematik biçimde ortadan kaldırıldığını” savundu. İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki yerleşim faaliyetlerinin uluslararası hukukun “açık bir ihlali” olduğunu söyledi. Guterres, BMGK’nin 2334 sayılı kararının kabulünden bu yana yaklaşık on yıl geçmesine rağmen “yerleşimlerin hızla genişlediğini” vurguladı. (Kaynak: TRT Haber, Sabah)
Guterres, yıkımlar, tahliyeler, yerinden edilmeler, topraklara el konulması ve kutsal mekanlardaki statükonun ihlalleri nedeniyle oluşan baskıcı ortamın, “Filistinli aileleri evlerinden ve topraklarından uzaklaştırdığını” ve “etnik temizlik ihtimaline ilişkin kaygıları artırdığını” dile getirdi. Ayrıca E1 yerleşim planının ilerletilmesinin, toprak bütünlüğüne sahip ve yaşayabilir bir Filistin Devleti kurulması ihtimaline “ağır darbe” vuracağını söyledi. (Kaynak: TRT Haber, Sabah)
Gazze’ye ilişkin değerlendirmesinde Guterres, “yıkım ve çaresizlik içinde yaşayan aileler” açısından, sahada somut bir değişiklikle desteklenmediği sürece daha iyi bir gelecek vaatlerinin inandırıcılığını yitirdiğini belirtti. Barış planının bütünüyle uygulanması gerektiğinin altını çizdi ve güvenilir bir siyasi süreci ilerletmek için harekete geçme çağrısı yaptı. (Kaynak: TRT Haber, Sabah)
Guterres, “iki devletli çözüme verilen destek sözlerin ötesine geçmelidir” vurgusunu yineleyerek, bugün her zamankinden fazla politikanın karar ve eylemlerle ortaya konulması gerektiğini söyledi. Konuşma, iki devletli çözüm çerçevesine açık destek verirken, sahadaki uygulamalar nedeniyle bu çerçevenin zayıfladığı uyarısını da içerdi. (Kaynak: TRT Haber, Sabah)