Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar Resmî Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğün, yayımdan dokuz ay sonra başlamasına hükmedildi. Habertürk’ün aktardığına göre iptal kararı oyçokluğuyla alındı ve başvuru Antalya 12. Aile Mahkemesi’nden geldi.
AYM, gerekçesinde yoksulluk nafakasının meşru amacına dikkat çekti ancak süreye ilişkin ölçütün kanunda bulunmamasını sorunlu buldu. Mahkeme, mevcut düzenlemenin hakime nafakanın süresini somut olaya göre belirleme imkânı tanımadığını, bu nedenle yükümlülüğün bazı durumlarda “nafaka borçlusu açısından ağır bir külfete” dönüşebileceğini belirtti. Bu kapsamda, bazı hallerde sürenin sınırlandırılabilmesine, bazı özel koşullarda ise yaşam boyu nafakaya imkân tanıyacak ölçütlerin açık ve öngörülebilir biçimde kanunda yer alması gerektiği vurgulandı (Habertürk).
İptal hükmü hemen yürürlüğe girmeyecek. AYM, doğacak hukuki boşluğun kamu yararını ihlal etmemesi için yürürlüğü dokuz ay erteledi. Habertürk bu süreyi “yayımdan dokuz ay sonra” olarak verirken, Sözcü yürürlük tarihini “30 Haziran 2027” diye yazdı. Kaynaklar ortak biçimde, yeni düzenleme yapılana kadar mevcut hükmün uygulanmaya devam edeceğini aktarıyor (Sözcü).
Kararla yoksulluk nafakası kurumu tamamen kaldırılmadı. İptal edilen, yalnızca “süresiz olarak” ibaresi. Bu nedenle, TBMM’nin dokuz aylık sürede nafakanın süresine ilişkin ölçütleri kanunla belirlemesi bekleniyor. AYM’nin iptal gerekçesinde atıf yaptığı Anayasa’nın 2, 5 ve 17. maddeleri; hukuk devleti ilkesi, devletin temel amaç ve görevleri ile kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkıyla ilgili hükümleri içeriyor (Habertürk).
Süreç, aile hukukunda uzun süredir tartışılan “süresiz nafaka” başlığında yasama organına takdir alanı açıyor. Düzenleme yapılıncaya dek mahkemeler, mevcut TMK 175 çerçevesinde karar vermeyi sürdürecek; yeni ölçütler yürürlüğe girdikten sonra nafakanın süresine ilişkin uygulama değişebilecek (Sözcü, Habertürk).