Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles, ABC News’un aktardığına göre, F-35 savaş uçağı programına ait bazı parçaların Avustralya’dan çıkış sonrası yanlışlıkla Hong Kong’a yönlendirildiğini doğruladı. Marles, hükümetin olaydan haberdar olduğunu ve soruşturmanın ABD ile F-35’in üreticisi Lockheed Martin tarafından yürütüldüğünü, Avustralya’nın bu sürece destek verdiğini belirtti.
Marles, söz konusu parçaların “hassas teknoloji” içermediğine dair güvence bulunduğunu söyledi. “Anladığım kadarıyla burada hassas ekipman veya hassas parçalardan söz etmiyoruz.” ifadesini kullanan Marles, sürecin nihai olarak ABD ve Lockheed Martin tarafından yönetileceğini aktardı.
Politico’nun 18 Eylül’de yayımladığı haberde, aralarında radara karşı dayanıklı teknolojiye sahip kokpit kanopisinin de bulunduğu iddia edilen bir F-35 parça sevkiyatının yılın başlarında Avustralya’dan ayrıldıktan sonra beklenmedik şekilde Hong Kong’a gönderildiği ileri sürüldü. Politico’ya göre, parçalar aslında ABD’ye gönderilmeliydi ve sevkiyat Lockheed Martin’in “üçüncü bir şirket” üzerinden yapıldı. Sevkiyatın nasıl ve neden Hong Kong’a yönlendirildiği belirsizliğini koruyor.
Politico’nun görüştüğü kaynaklar, bu olayın ardından ABD Kongresi’nin, savaş uçağı sisteminin kritik bileşenlerinin Çin’in erişimine geçmiş olabileceği şüphesiyle bir soruşturma başlattığını öne sürdü. Bu iddialar hakkında resmi bir doğrulama ya da ayrıntı paylaşılmadı.
Avustralya, F-35 programı kapsamında yedek parçaların ortak kullanıldığı yedi ülkeden biri. Ülkenin envanterinde 72 F-35 bulunuyor. Olay, hem ortak tedarik zinciri süreçleri hem de sevkiyat güvenliği açısından dikkat çekti.
Şu an için sevkiyatın nerede olduğu, parçaların akıbeti ve hangi kalemleri içerdiğine ilişkin resmi, ayrıntılı bir liste paylaşılmadı. Avustralya tarafı, kendi süreçlerinde ayrıntılı inceleme yürütüldüğünü, genel soruşturmanın ise ABD ve Lockheed Martin uhdesinde olduğunu vurguluyor.
Arka plan ve iddialar
– Doğrulanan husus: Avustralya’dan çıkan bazı F-35 parçaları yanlışlıkla Hong Kong’a yönlendirildi; Avustralya hükümeti bunu biliyor ve soruşturmaya destek veriyor (ABC News üzerinden Marles’in açıklaması).
– Marles’in vurgusu: Parçaların hassas teknoloji içermediğine dair güvence var.
– İddialar: Politico’ya göre sevkiyat, kokpit kanopisini de içerebilir ve rota değişikliği yılın başlarında oldu; ABD Kongresi’nin bir inceleme başlattığı öne sürüldü. Bu noktalar bağımsız resmi kaynaklarca teyit edilmedi.
Soruşturmanın seyri, sevkiyatın yön değiştirmesinin nedenlerini ve güvenlik protokollerinde olası değişiklikleri ortaya koyabilir. Resmi makamlarca yeni bilgi paylaşılmadığı sürece, olayın kapsamına ve sonuçlarına ilişkin ayrıntılar bilinmiyor.