Habertürk’ün aktardığına göre, İran savaşının başlamasından bu yana Ortadoğu kaynaklı tedarik aksamaları Avrupa’nın jet yakıtı ithalatını ciddi biçimde etkiledi ve kıta yeni tedarik için Nijerya, ABD ve Kanada gibi kaynaklara yöneldi. Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects, 2026’nın dördüncü çeyreğinde Avrupa’da günlük 510 bin varil jet yakıtı açığı oluşacağını öngörüyor. Aynı tahminde ABD’de 18 bin varil ve Asya-Pasifik’te 419 bin varil günlük fazlalık bekleniyor. Üçüncü çeyrekte de benzer bir eğilim olduğu belirtiliyor.
Kpler verilerine göre Güney Kore, Eylül ayında Avrupa’ya jet yakıtı sevkiyatında öne çıktı. Eylül sevkiyatları 129 bin varil/gün düzeyine ulaşarak Ekim 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. LSEG verileri de benzer hacimleri işaret ediyor. Bu artış, Avrupa’daki düşük stoklarla aynı döneme denk geldi.
Habertürk’ün haberinde, Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) petrol rafineri ve depolama merkezinde bağımsız olarak tutulan jet yakıtı stoklarının 10 Eylül’e kadar olan haftada son yedi yılın en düşük seviyesine gerilediği bilgisi yer alıyor. Stokların düşüklüğü, Avrupa’nın dış tedarike bağımlılığını artırırken arz kesintilerine karşı kırılganlığı da büyütüyor.
Asya’dan gelen ilave yakıt akışı bir denge unsuru olarak öne çıkıyor. Kpler’e göre, Asya’nın Avrupa’ya jet yakıtı ihracatı geçen yıl aylık ortalamada 1,5 milyon varil seviyesindeydi. Ancak Habertürk’ün aktardığına göre, Ortadoğu’daki gerilimlerin artması arz cephesinde yeni aksamalar riski yaratmaya devam ediyor.
Fiyat tarafında, uzmanlar Avrupa’daki jet yakıtı krizinin sürmesi halinde maliyet baskısının havayollarına yansıyabileceğini ve bunun ilerleyen dönemde uçak biletlerine zam olarak görülebileceğini belirtiyor. Haberde, bu olası fiyat artışlarının kesinleşmediği; arz, stoklar ve ithalat akışındaki seyre bağlı olacağı vurgulanıyor.
Özetle, Energy Aspects’in dördüncü çeyrek açığına ilişkin tahmini, Kpler ve LSEG’in Eylül sevkiyatı verileri ve ARA stoklarındaki gerileme aynı tabloya işaret ediyor: Avrupa jet yakıtında dar bir arz ortamına girdi. Alternatif tedarik kaynaklarının sürdürülebilirliği ve Ortadoğu’daki gelişmelerin seyrinin, önümüzdeki aylarda hem akaryakıt piyasasını hem de hava taşımacılığı maliyetlerini belirlemede etkili olması bekleniyor.