Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesi, Osman Kavala’nın başvurusu hakkında bugün kararını açıkladı. Karara göre Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) beş ayrı maddesi ile 18. maddesi ihlal edildi. Mahkeme, Kavala’nın derhal serbest bırakılması ve kendisi hakkında hükmedilen mahkûmiyetin sonuçlarının ortadan kaldırılması gerektiğini hükme bağladı.
AİHM’in tespit ettiği ihlaller arasında “özgürlük ve güvenlik hakkı”, “adil yargılanma hakkı” ile “ifade ve toplanma özgürlükleri” bulunuyor. Mahkeme, ayrıca kamu makamlarının yetkilerinin Sözleşme’de öngörülmeyen amaçlarla kullanıldığına ilişkin AİHS’nin 18. maddesi kapsamında da ihlal kararı verdi. Kararda, bu ihlallerin giderilmesi için Kavala’nın derhal tahliye edilmesi gerektiği açıkça belirtildi.
Kararın, Kavala hakkında verilmiş mahkûmiyetin sonuçlarının ortadan kaldırılmasını da öngörmesi, yargılamanın etkilerinin silinmesine yönelik somut adımlara işaret ediyor. Bu çerçevede iç hukuk makamlarının atacağı adımlar ve uygulanacak usule ilişkin resmi bir takvim ya da ayrıntı karar metni dışında paylaşılmadı.
Türkiye Barolar Birliği (TBB) İnsan Hakları Merkezi, AİHM’in bu kararı çerçevesinde yargı sistemine ilişkin bir açıklama yayımladı. Merkezin açıklaması, AİHM kararının iç hukuk bakımından sonuçlarına ve yargı uygulamasına olası etkilerine odaklanıyor. Açıklamanın ayrıntıları TBB’nin internet sayfasında yer alıyor.
Resmi kurumlarca kararın uygulanmasına ilişkin bir açıklama, bu metnin yayımlandığı sırada paylaşılmadı. AİHM kararında yer alan “derhal serbest bırakma” ve “mahkûmiyet sonuçlarının kaldırılması” hükümlerinin nasıl ve ne zaman hayata geçirileceği, Türkiye’deki adli süreçlerin izleyeceği adımlara göre netleşecek.
Karar, AİHS kapsamındaki temel hak ve özgürlüklerin korunmasına ilişkin standartların altını bir kez daha çiziyor. Özellikle özgürlük ve güvenlik hakkı ile ifade ve toplanma özgürlüklerine ilişkin tespitler, benzer dosyalar açısından da emsal niteliğinde değerlendiriliyor. Bu aşamada, kararın icrası ve gereklerinin yerine getirilmesine dair süreç belirleyici olacak.