AB’de akaryakıt fiyatları savaş öncesine göre yükseldi: Benzin %24, dizel %33

Avrupa Komisyonu’nun haftalık petrol bülteni verilerine göre AB genelinde akaryakıt fiyatları, 23 Şubat ile 7 Eylül arasındaki dönemde belirgin şekilde arttı. Vergiler dahil AB ortalama benzin fiyatı litre başına 1,64 avrodan 2,04 avroya çıkarak yüzde 24 yükseldi. Dizelde artış daha yüksek oldu; litre fiyatı 1,59 avrodan 2,11 avroya yükselerek yüzde 33’e ulaştı.

Komisyon verileri, fiyatlardaki yükselişte Orta Doğu’daki çatışmaların etkili olduğuna işaret ediyor. CNN Türk’ün aktardığına göre çatışmalar, petrol üretim tesisleri ve enerji altyapısına yönelik risk algısını artırdı; Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ve ürün taşımacılığına ilişkin belirsizlikleri büyüttü. Brent petrolün varil fiyatı, çatışmaların yoğunlaşmasıyla eylül ayında 100 doların üzerine çıktı; bu hareketlilik Avrupa’daki pompa fiyatlarına da yansıdı.

Ülke kırılımları

Benzinde en yüksek artış Danimarka ve Finlandiya’da görüldü. Danimarka’da litre fiyatı yüzde 36 artarak 1,94 avrodan 2,63 avroya, Finlandiya’da ise yine yüzde 36 artışla 1,71 avrodan 2,32 avroya çıktı. Bu ülkeleri yüzde 32’lik artışla Çekya ve Polonya, yüzde 29’luk artışla Litvanya izledi.

Dizelde zirve Bulgaristan’da: litre fiyatı yaklaşık yüzde 47 yükselerek 1,23 avrodan 1,81 avroya ulaştı. Bulgaristan’ın ardından yüzde 44 ile Çekya, yüzde 42 ile Finlandiya, yüzde 39 ile Polonya ve yüzde 38 ile Belçika geldi. Böylece Çekya, Finlandiya ve Polonya hem benzin hem dizelde en yüksek artış yaşayan ilk beş ülkeler arasında yer aldı.

Arz güvenliği ve görünüm

Avrupa Komisyonu, 8 Eylül’de yaptığı değerlendirmede Orta Doğu’daki durumun istikrarsızlığını koruduğunu bildirdi. Komisyona göre jeopolitik belirsizlik, özellikle dizel ve jet yakıtında fiyat oynaklığını artırıyor. Mevcut durumda AB’nin petrol arz güvenliği açısından acil bir sorun bulunmadığını belirten Komisyon, çatışmaların seyrinin önümüzdeki haftalar ve aylarda piyasaları daha da sıkılaştırabileceği uyarısında bulundu.

Komisyon’un bülteninde, ülkeler arası fiyat farklılıklarında yalnızca ham petrol fiyatlarının değil; vergi oranları, ulusal para birimlerindeki hareketler, rafineri ve tedarik yapıları ile yerel piyasa koşullarının da etkili olduğu vurgulandı.

Veriler, savaş öncesi kabul edilen 23 Şubat düzeyine kıyasla AB’de akaryakıtın ortalama tüketici fiyatlarının belirgin şekilde yükseldiğini, dizeldeki artışın benzine göre daha hızlı gerçekleştiğini ortaya koyuyor. CNN Türk’ün aktardığı bu resmi veriler, son haftalarda küresel petrol piyasasında artan arz risklerinin AB pompa fiyatlarına yansımasını somutlaştırıyor.