Vermont Senatörü Bernie Sanders ve Teksas Temsilcisi Greg Casar, çarşamba günü Kongre’ye sundukları sert tasarıyla “süper yapay zekâ” geliştirilmesine ağır yaptırımlar önerdi. TRT Haber’in aktardığına göre 19 sayfalık “Yapay Süper Zekâyı Yasaklama Yasası”, bir yapay zekâ sekreterinin liderliğinde kabine düzeyinde bir Yapay Zekâ Bakanlığı kurulana kadar gelişmiş yapay zekâ geliştirilmesinin durdurulmasını içeriyor. Kuralların ihlali 20 yıla kadar hapis ve “kurumsal ölüm cezası” olarak adlandırılan en ağır kurumsal yaptırımla cezalandırılabilecek.
Sanders, öngörülen hapis cezasının yasadışı nükleer silah üretimiyle aynı seviyede olduğunu belirtti. Tasarı, yapay zekâ araştırma ve geliştirme sürecini otomatikleştirme veya büyük ölçüde hızlandırma kapasitesi gibi ön koşullarla “süper zekâ”yı tanımlamayı hedefliyor. Tasarının hazırlanmasına katkı veren bir danışmana göre amaç, “özyineli kişisel gelişimin” önüne geçmek. Bazı uzmanlar, böyle bir yeteneğin sistemleri insan kontrolünden çıkarabileceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlar, farklı yapay zekâ yetenek seviyeleri arasındaki sınırların belirsizliği nedeniyle süper zekâyı teknik olarak tanımlamanın karmaşık olacağını söylüyor. TRT Haber’in haberinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasında hükümet belgelerinde yapay zekânın “süper zekâ” olarak yeniden adlandırılacağını açıklamasının bu belirsizliği artırdığı aktarılıyor.
Tasarı, koruyucu önlemleri savunan bazı gruplardan destek aldı. ControlAI liderleri, süper zekâyı federal hükümeti alt etme kapasitesine göre tanımlama yaklaşımını olumlu bulduklarını belirtti. Texas Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden yapay zekâ politika uzmanı Kevin Frazier de Kongre’nin geri döndürülemez olumsuz sonuçlar riskine karşı hızlı hareket etmesi gerektiğini kabul eden bir çaba olarak tasarıyı takdir etti; ancak yapay zekâ kaynaklı zararları önlemenin başka yollarının da olduğunu, bağımsız doğrulama kuruluşları kurmaya yönelik mevcut tekliflerin önemini vurguladı.
Sektörden ve siyasetten itirazlar da geldi. Ulusal Yapay Zekâ Birliği Başkanı Caleb Max, tasarının hem endüstri hem de Washington nezdinde kabul görmeyeceğini, belirlenen eşiklerin bazı şirketlerce şimdiden aşılmış olabileceğini ve bunun fiilî bir yapay zekâ yasağı anlamına gelebileceğini söyledi. Max, öngörülen cezaların anayasaya aykırı ve kötü tanımlanmış olabileceğini de savundu.
Senato Ticaret Komitesi kıdemli üyesi Maria Cantwell ise gelişmiş sistemler üzerinde anlamlı koruyucu önlemler içeren ayrı bir tasarı üzerinde çalıştığını, federal standart belirleme sürecinin, bağımsız testlerin ve uluslararası stratejinin gerekliliğini anlattı. Uluslararası ortaklarla olay bildirim sistemi ihtiyacını dile getiren Cantwell, başkanın Çin ile bir iletişim hattı kurması gerektiğini belirtti.
TRT Haber, Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Washington’da bir araya gelmesinin planlandığını ve yapay zekânın gündeme gelmesinin beklendiğini aktardı. Çin heyetiyle yapılan görüşmenin ardından Hazine Bakanı Scott Bessent’in ciddi yapay zekâ olayları için karşılıklı bildirim mekanizması önerdiği bilgisi paylaşıldı.
Tasarı, Kongre’de yapay zekânın doğurduğu risklere karşı nasıl ve ne hızda yanıt verileceği tartışmasını keskinleştiriyor. Ancak TRT Haber, bu yıl içinde anlamlı bir yasanın geçmesine dair beklentinin düşük olduğuna da işaret ediyor.