AB ve 51 ülke, Rusya’ya ‘tam, derhal ve koşulsuz’ ateşkes çağrısı yaptı

Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin yanı sıra İngiltere, İsrail, Avustralya, Güney Kore ve Japonya’nın da aralarında bulunduğu toplam 51 ülke, 23 Eylül’de ABD’nin New York kentinde ortak bir açıklama yayımladı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Ukrayna konulu toplantısı öncesinde yapılan açıklamada, Rusya’ya “tam, derhal ve koşulsuz” ateşkesi kabul etme çağrısı yapıldı. Kaynağa göre metinde Ukrayna ile dayanışma vurgulandı ve Rusya’nın sivillere ve sivil altyapıya yönelik saldırılarının tırmandığı ifade edildi. (Kaynak: Sabah)

Açıklamada özellikle Karadeniz’deki saldırılardan duyulan endişe öne çıkarıldı. Metinde, “Rusya, Ukrayna’nın tahıl ihracatını sekteye uğratmaya çalışıyor ve böylece küresel gıda güvenliğini tehlikeye atıyor.” denildi. Karadeniz’de seyrüsefer serbestisini güvence altına almaya dönük çabaların desteklendiği, ticari gemilerin ve kritik altyapının korunması gerektiği kaydedildi.

Ortak metin, Ukrayna’nın Mart 2025’ten bu yana “tam, derhal ve koşulsuz” ateşkesi kabul ettiğini belirterek Moskova’ya aynı adımı atma çağrısı yaptı. Açıklamada, bunun barışa giden yolda anlamlı diplomasi ve müzakerelere zemin oluşturacağı savunuldu. Taraflar arasında güvenin tesisi için Rusya’ya, Ukraynalı sivillerin ve savaş esirlerinin ülkelerine dönüşünü sağlama çağrısı da yer aldı.

Metinde, “Ukrayna barış istiyor. Biz barış istiyoruz. Rusya saldırganlığına son vermeli, ateşkesi kabul etmeli ve uluslararası hukuka uygun, kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa yönelik müzakerelere anlamlı bir şekilde katılmalıdır.” ifadeleri kullanıldı. Açıklamada herhangi bir takvim ya da izleme mekanizmasına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Açıklamanın, BMGK’nın Ukrayna başlıklı oturumundan önce duyurulması dikkat çekti. Kaynak metninde, çağrıya imza atan ülkelerin tam listesi verilmezken, AB üyesi 27 ülkenin tamamı ile İngiltere, İsrail, Avustralya, Güney Kore ve Japonya’nın yer aldığı belirtildi.

Karadeniz ve tahıl koridoru vurgusu

Metin, Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliği ve seyrüsefer serbestisine özel atıf yaparak küresel gıda güvenliği riskine işaret etti. Bu vurgu, Ukrayna’nın tahıl ihracat hatlarının korunması gerektiği mesajıyla birlikte verildi.

Sıradaki adımlar

Ortak açıklamada Rusya’dan beklenen somut adım ateşkesi kabul etmek ve müzakerelere başlamak olarak sıralandı. Belgede, Ukraynalı sivillerin ve savaş esirlerinin dönüşünün sağlanması talebi de yinelendi. Rusya’nın bu çağrıya nasıl yanıt vereceği bilinmiyor; açıklamada yanıt için bir süre sınırı yer almadı.